1. ekstrakty lecznicze farm. wyciągi lecznicze.
  2. krakwa Anas strepera, ptak z grupy kaczek właściwych (pływających); dł. około 50 cm; brązowoszara, lusterko czarno-białe, ogon biały; Eurazja; w Polsce nieliczna; łowna.
  3. Osielec w. w woj. małopol. (pow. suski, gmina Jordanów), nad Skawą; duża wieś letniskowa (około 3 tysięcy mieszkańców).

Caterham and Warlingham

miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia), w południowej części aglomeracji Londynu; 33 tysięcy mieszkańców (2005); funkcje gł. mieszkaniowe; przemysł chem., maszyn., poligraficzny.

poligrafia małoformatowa

dział poligrafii obejmujący produkcję druków o formacie nieprzekraczającym 550 × 600 mm, za pomocą małych, łatwych w obsłudze urządzeń.

Brudzińskiego objaw

objaw podrażnienia opon mózgowo-rdzeniowych; mimowolne zgięcie nóg w stawie kolanowym przy przyginaniu choremu głowy ku przodowi; pojawia się w zapaleniu opon i krwawieniu podoponowym.

Maniewski Roman

ur 31 VII 1938, Warszawa, inżynier elektryk; profesor; czł. PAN, International Academy for Medical and Biological Engineering; od 1993 kier. Zakładu Biopomiarów i Bioregulacji w Inst. Biocybernetyki i Inżynierii Biomed. PAN; badania głównie w dziedzinach: biocybernetyka oraz inżynieria biomed. i jej zastosowania w diagnostyce med.; oprac. między innymi metodę biomagnet. pomiaru objętości serca oraz metodę pomiaru i analizy map elektro- i magnetokardiograf. o wysokiej rozdzielczości.

chloral

CCl3CHO, związek org., ciecz; stosowany w produkcji pestycydów; wodzian ch. jest najstarszym i najsilniejszym syntet. środkiem usypiającym (ob. rzadko używany).

Céline Louis Ferdinand

ur. 25 V 1894, Courbevoie, zm. 1 VII 1961, Meudon, pisarz francuski; przeniknięte poczuciem absurdu, nowatorskie językowo powieści (Podróż do kresu nocy), pamflety polit.; po II wojnie świat. oskarżony o kolaborację z Niemcami.

Dundee

miasto we wschodniej części RPA (prow. KwaZulu-Natal); 92 tysięcy mieszkańców (2005); ośrodek usługowy regionu hodowli bydła i owiec; kopalnia węgla kam.; przemysł materiałów bud., szkl., spoż.; turystyka.

Bihar

stan w północno-wschodnich Indiach, przy granicy z Nepalem; 99,2 tysięcy kilometrów2, 90,3 mil. mieszkańców (2005); stol. Patna; zajmuje Niz. Hindustańską z szeroką doliną Gangesu; uprawa gł. ryżu, kukurydzy, pszenicy, ziemniaków, bawełny, juty, trzciny cukrowej.

Tschermak Erich Edler

ur. 15 XI 1871, Wiedeń, zm. 11 X 1962, tamże, austr. botanik i genetyk; profesor uniw. w Wiedniu; badania mieszańców roślin; wyhodował wysokoplenne odmiany zbóż i roślin strączkowych; z C.E. Corrensem i H. de Vriesem powtórnie odkrył prawa Mendla.

Changchun

miasto w północno-wschodnich Chinach, nad rzeka Yitong He; ośrodek administracyjny prow. Jilin; 2,5 mil. mieszkańców (2005); przemysł samoch., taboru kol., maszyn., chem., hutn.; uniw., politechnika, filia Chiń. AN.

Ruryk

data urodzenia nieznana, zm. 879, wg latopisów wojownik normański, książę Nowogrodu Wielkiego od 862, protoplasta dyn. Rurykowiczów.

Ho

miasto w Ghanie, na północny wschód od Akry; ośrodek administracyjny regionu Wolta; 72 tysięcy mieszkańców (2005); ośrodek handl. regionu roln. (uprawa palmy olejowej, bawełny, kakaowca).

gonady

narządy rozrodcze człowieka i zwierząt: jajniki - produkujące jaja, oraz jądra - wytwarzające plemniki.

Hunt Hugh Sidney

ur. 25 IX 1911, Cumberley, zm. 1993, reżyser ang.; 1935–38 dyr. Abbey Theatre w Dublinie i reż. (wystawił ponad 30 dramatów irlandzkich); zał. (1960) Contact Company w Manchesterze (ob. Royal Exchange Theatre Company); 1969–71 dyr. artyst. Abbey Theatre; liczne inscenizacje szekspirowskie (między innymi Król Lir, Hamlet); autor dramatów; profesor uniw. w Birmingham.

Zyzdrój Wielki

jez. na Pojezierzu Mrągowskim (woj. warm.-mazur.), na wys. 126 m; pow. 211 ha, maks. głęb. 14,5 m; linia brzegowa dobrze rozwinięta; połączone przewężeniem z jez. Zyzdrój Mały, z którego wypływa Krutynia do Jez. Spychowskiego.

suchy zbiornik

bud. zbiornik wodny wykorzystywany w ochronie przeciwpowodziowej; w okresach między powodziami woda przepływa w sposób naturalny przez czaszę zbiornika i upusty denne; zatrzymywanie wody w z.s. następuje, gdy przepływ jest większy od zdolności przepustowej spustów.

wyporność statku

masa wody wypartej przez statek, równa jego całkowitej masie; w.s. stanowi miarę wielkości okrętów wojennych stosowaną od 1873.

Pomposa

miejscowość w północno-wschodnich Włoszech (Emilia-Romania), na wschód od Ferrary; opactwo Benedyktynów (IX w.), kościół (IX, XI w.), Palazzo della Ragione (XI, XIV w.).

Martow Lew

ur. 24 XI 1873, Stambuł, zm. 4 IV 1923, Berlin, socjaldemokrata rosyjski; od 1903 jeden z przywódców mienszewików; po wybuchu rewolucji październikowej 1917 krytykował politykę bolszewików; od 1920 na emigracji.

Czerwone Harcerstwo Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego

organizacja wychowawcza dzieci w Polsce 1926–39; związane z PPS.

MODEL ODLEWNICZY

zespół przyrządów przeznaczonych do wykonywania form odlewniczych; gł. elementem jest tzw. właściwy model odlewniczy, stosowany do odtworzenia w formie zewn. kształtów odlewu.

TRZCIELIN

miejscowość w woj. wielkopolskim, powiat grodziski.

DĘBY WOLSKIE

miejscowość w woj. łódzkim, powiat wieluński.
ŁÓDZKIE WOJEWÓDZTWO

Europejski Bank Centralny

(European Central Bank - ECB) instytucja mająca rozpocząć działalność w trzecim etapie budowy unii gospodarczej i walutowej w krajach Unii Europejskiej. Jej główne zadania to emisja wspólnej waluty eur. EURO, która ma zostać jedynym środkiem płatniczym w UE po 1 VII 2002, i nadzór nad Europejskim Systemem Banków Centralnych. Zalążkiem ECB jest Europejski Instytut Walutowy.

KRZYWOMIERZ

kartometr narzędzie pomiarowe do mierzenia długości linii krzywizn na mapie poprzez wodzenie po nich kółkiem połączonym z licznikiem wskazującym ilość obrotów, na podstawie których oblicza się długość krzywej.
KRZYWA KRZYWOMIERZ

kurtyna

przyglądać się opadającej kurtynie, podnieść kurtynę, drzwi z kurtyną powietrzną; kilka kurtyn przeciwpożarowych, tym kurtynom

Herod

panowanie okrutnego Heroda, biblijna opowieść o królu Herodzie, ale: herod-baba

MIM

aktor występujący w przedstawieniu pantomimy; w gr. i rzym. sztuce dramatycznej aktor komiczny odtwarzający na scenie w groteskowy i satyryczny sposób sceny z życia potocznego; we współcz. teatrze aktor wyspecjalizowany w odtwarzaniu sytuacji, osób i zdarzeń wyłącznie przez ekspresję gestów, ruchu ciała, bez użycia słów lub dźwięków.
JANIN KOMEDIA MINSTREL NIEMIECKI TEATR PANTOMIMA DECROUX Étienne

REPTY ŚLĄSKIE

miejscowość w woj. śląskim, powiat tarnogórski.
ŚLĄSKIE WOJEWÓDZTWO

MARYNKI

miejscowość w woj. łódzkim, powiat łęczycki.
ŁÓDZKIE WOJEWÓDZTWO