1. Wołkowysk m. na Białorusi (obw. grodzieński), nad rzeką Roś (dopływ Niemna); 48 tysięcy mieszkańców (2005); przemysł maszyn., metal., elektrotechniczny, miner., drzewny, chem., spoż.; węzeł komunikacyjny; prawa miejskie od ...
  2. morfologia zwierząt nauka o ukształtowaniu i budowie zwierząt; opiera się na wynikach anatomii, zwł. porównawczej i embriologii.
  3. Marun pole naftowe w Iranie (ostan Chuzestan), na południowy wschód od Ahwazu; zasoby (na pocz. lat 90. XX w.): 1,3 mld t ropy i 1100 mld m3 gazu (1991); wielkie oczyszczalnie gazu; sieć rurociąg ...

Akademia Lwowska

Uniwersytet Lwowski.
Uniwersytet Lwowski

Akademia Rakowska

szkoła założona w 1602 w Rakowie przez braci polskich, grupowała znakomitych wykładowców, wyróżniała się wysokim poziomem nauczania.

AKADEMIA SZTUK PIĘKNYCH W KRAKOWIE

Akademia Sztuk Pięknych w Krakowiewyższa uczelnia artyst. zał. 1873 jako Szkoła Sztuk Pięknych (wcześniej od 1818 Regularna Szkoła Sztuk Pięknych w ramach UJ, 1833 włączona do Inst. Technicznego); pierwszym dyr. był J. Matejko, a po jego śmierci J. Fałat, który zreformował i unowocześnił uczelnię, doprowadzając 1900 do nadania jej tytułu Akademii; 1925-39 posiadała filię w Paryżu, której inicjatorem i kier. był J. Pankiewicz (kapiści); 1946-56 pn. Akademia Sztuk Plastycznych.
FAŁAT Julian JAREMA JAREMA JAROCKI JURKIEWICZ KAPIŚCI MATEJKO PANKIEWICZ PAUTSCH PIEŃKOWSKI PIETSCH POTWOROWSKI PRONASZKO PUGET AKADEMIE SZTUK PIĘKNYCH CYBIS Jan CZYŻEWSKI Tytus POLSKA. SZTUKA. MODERNIZM, MŁODA POLSKA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WAT wyższa uczelnia techniczna w Warszawie przygotowująca specjalistów oraz prowadząca prace badawcze dla armii (wszystkie rodzaje wojsk) i częściowo przem. zbrojeniowego; zał. 1951, nosi imię Jarosława Dąbrowskiego; absolwenci uzyskują tytuł magistra inżyniera (inżyniera) i po IV roku stopień podporucznika; 6,2 tys. słuchaczy (2004).
KALISKI PEŁCZYŃSKI POLITECHNIKA PUZEWICZ WARSZAWA WOJSKOWOŚĆ W POLSCE WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA

im. Stanisława Staszica, AGH Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowiewyższa uczelnia techniczna (politechnika) z przewagą kierunków górniczo-hutn., zał. 1919 w Krakowie jako Akad. Górnicza; ob. liczy 11 wydziałów: automatyki i elektrotechn., geodezji górniczej, geol.-poszukiwawczy, górniczy, inżynierii materiałowej i ceramiki, maszyn górniczych i hutn., metali nieżel., metalurgiczny, organizacji i zarządzania przemysłem, technologii i mechanizacji odlewnictwa, wietrniczo-naft.; prowadzi prace nauk.-badawcze.
JANCZEWSKI JEŻEWSKI KRAKÓW LITWINISZYN MOROZEWICZ NEY ODLANICKI-POCZOBUTT ODLEWNICTWO OSUCH PAMPUCH POLITECHNIKA PTAK SKAWINA CZARNOCKI Stefan POLSKA. OŚWIATA POLSKA. NAUKA. PO 1918 AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA

AKADEMIA SZTABU GENERALNEGO IM. GEN. BRONI K. ŚWIERCZEWSKIEGO

Akademia Obrony Narodowej.
KUROPIESKA AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ

Polska Akademia Nauk

(PAN) ogólnopolska instytucja nauk. powołana na I Kongresie Nauki Polskiej (1951), przejęła dorobek Polskiej Akademii Umiejętności (PAU) i Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (TNW). Do jej zadań należy prowadzenie badań we własnych placówkach, opracowywanie ekspertyz nauk., przedstawianie rządowi wniosków dotyczących potrzeb nauki, organizowanie konferencji nauk., reprezentowanie nauki pol. za granicą, prowadzenie działalności wydawniczej, kształcenie kadry naukowej. PAN reprezentuje wszystkie dyscypliny naukowe, zrzesza do 350 członków krajowych i do 190 zagranicznych, ma 7 wydziałów, komisje i komitety naukowe, biblioteki, wydawnictwa, stacje naukowe w Paryżu, Rzymie, Wiedniu, w Arktyce i na Antarktydzie.

Badania w dziedzinie lit. pol. skupiają się między innymi w Instytucie Badań Literackich oraz Instytucie Języka Polskiego.

AKADEMIA NAUK TECHNICZNYCH

ANT towarzystwo nauk. zał. 1920 w Warszawie dla propagowania rozwoju nauk techn., mat.-fiz. i roln. w Polsce; posiadała 4 wydziały, członków czynnych i czł. korespondentów, krajowych i zagr.; pierwszym prezesem był G. Narutowicz; 1939 członkowie ANT przeszli do nowo powołanej Polskiej Akad. Nauk Techn.; po II wojnie świat. wznowiła działalność, 1949 zlikwidowana.
JEŻEWSKI PŁUŻAŃSKI THULLIE ANCZYC Stanisław EBERMAN Ludwik Tadeusz CHRZANOWSKI Wiesław AKADEMIA NAUK TECHNICZNYCH

AKADEMIA SPRAW WEWNĘTRZNYCH

działająca 1972-90 w Warszawie szkoła wyższa kształcąca oficerów MSW.

CARRACCICH AKADEMIA

Accademia degli Incamminati, Akademia Bolońska uczelnia artystyczna zał. 1585 w Bolonii przez Agostina, Annibale i Lodovica Carraccich przy ich pracowni malarskiej; oprócz przedmiotów artystycznych nauczano filozofii, literatury, historii; występowano przeciwko manieryzmowi; A.C. wywarła znaczny wpływ na sztukę baroku i ukształtowanie się prądu artystycznego zwanego akademizmem; najwybitniejszymi uczniami C.A. byli G. Reni, F. Albano i Domenichino.
BOLONIA EKLEKTYZM CARRACCI DOMENICHINO CARRACCICH AKADEMIA CARRACCICH AKADEMIA

PETERSBURSKA AKADEMIA NAUK

ob. Rosyjska Akademia Nauk założona 1724 jako Akad. Nauk i Sztuk Pięknych, potem Ces. Akad. Nauk, 1925-91 Akad. Nauk ZSRR - czołowy ros. ośrodek naukowy zrzeszający uczonych ros. (M.W. Łomonosow, A.M. Butlerow, P.L. Czebyszew, M.W. Ostrogradski, I.P. Pawłow i in.) oraz zagr. (między innymi D. Bernoulli, L. Euler, H.F.E. Lenz, O. Struwe); po 1917 liczne nowe inst., potem przekształcane w akad. republikańskie; 1934 przeniesiona do Moskwy (1936 przyłączenie Akad. Komunistycznej, zał. 1918); po II wojnie świat. rozwój, zwł. badań chem., fiz., kosmicznych i matematycznych; 1970/80 zatrudniała około 40 tys. osób w około 250 instytutach.

Z Polaków czł. P.A.N. byli król Stanisław August Poniatowski, J.A. Załuski, J. Śniadecki, S.B. Linde, J. i S. Potoccy, S. Kierbedź, L. Cienkowski, A. Brückner, T. Zieliński, J. Baudouin de Courtenay, H. Sienkiewicz, O. Balzer, J.M. Rozwadowski, M. Skłodowska-Curie, W. Kotwicz, B. Dybowski, J. Dembowski, J. Groszkowski, T. Kotarbiński, K. Kuratowski i in.
IPATJEW HESS KARIEJEW OLDENBURG PALLAS PAWŁOW PETERSBURG PIROGOW PRIESTLEY STANISŁAW AUGUST PONIATOWSKI SUCHOWO-KOBYLIN SZACHMATOW WOJEJKOW WOLFF WOSTOKOW WRANGEL BALZER Oswald Marian BAUDOUIN Jan BERNOULLI Daniel BRÜCKNER Aleksander BUTLEROW Aleksandr M. EULER Leonhard CIENKOWSKI Leon CZERSKI Jan DASZKOWA Jekatierina Romanowna Woroncowa DYBOWSKI Benedykt CZEBYSZEW Pafnutij L.