1. Sundoro czynny stratowulkan w Indonezji, w środkowej części Jawy; wys. 3151 m; ostatni wybuch 1971.
  2. Zlitan miasto w północno-zachodniej Libii (Trypolitania), w oazie w sąsiedztwie Morza Śródziemnego; 102 tysięcy mieszkańców (2005); ośrodek handlu płodami rolnym; olejarnie, zakłady włók.; węzeł drogowy; w pobliżu port rybac ...
  3. Goncourt pisarze francuski, tworzący wspólnie, bracia: (1830–70); autorzy powieści zapowiadających naturalizm (Herminia Lacerteux); od 1851 prowadzili dziennik stanowiący bogatą kronikę życia lit ...

Oatesa, Wybrzeże

region w Antarktydzie Wschodniej (Ziemia Wiktorii), nad O. Spokojnym; pokryte lądolodem do wys. 2000 m; z W.O. spływa Lodowiec Rennicka.

WYBRZEŻE

wąski pas lądu, na który ma wpływ rzeźbotwórcza działalność mórz i oceanów; w. dzieli się na część podwodną (przybrzeże) i nadwodną (nadbrzeże); różnorodne formy: delty, klify, mierzeje, platformy abrazyjne, plaże, wydmy; ze względu na genezę wyróżnia się w.: narastające (powstałe na skutek wynurzania dna morskiego lub budującej działalności morza); cofające się (powstaje przez obniżanie się lądu, podwyższanie poziomu morza); do w. cofających się należą: w. fiordowe (powstały wskutek zalania dolnych części żłobów lodowcowych), skjerowe (z ogromną liczbą wysepek), riasowe (powstały przez zalanie dolin wciętych w obszary równinne), dalmatyńskie (utworzone z zanurzonych w wodzie pasm górskich).


JURMALA KLIF MIERZEJA PONCE DE LEÓN RIASOWE WYBRZEŻE LOCJA

wybrzeże szkierowe

wybrzeże urozmaicone występowaniem wielkiej ilości małych skalistych wysepek (szkierów), będących pierwotnie wzniesieniami wygładzonymi przez lądolód ( mutonami). Powstało w wyniku podniesienia się poziomu oceanu po zlodowaceniu i zalaniu terenów poddanych wcześniej erozji lodowcowej. W. sz. jest typowe dla pn. Bałtyku.

RIASOWE WYBRZEŻE

typ wybrzeża o silnie rozczłonkowanej linii brzegowej; występuje zwykle w miejscach, gdzie morze graniczy bezpośrednio z obszarami górskimi, których wystające pasma tworzą wysunięte w morze półwyspy i skaliste wysepki, a pomiędzy nimi powstają zatoki utworzone w wyniku zatopienia wylotów dolin, przeważnie wydłużone prostopadle do wybrzeża; przykładem wybrzeże Peloponezu (Grecja), zach. Galicii (Hiszpania), zach. Bretanii (Francja), płd.-zach. wybrzeże Irlandii.
POŁUDNIOWOCHIŃSKIE GÓRY WYBRZEŻE BRZEGOWA LINIA

LAZUROWE WYBRZEŻE

Riwiera Francuska, Côte d'Azur Lazurowe Wybrzeżewsch. część franc. wybrzeża śródziemnomorskiego (Prowansja) od Cassis do granicy wł.; region wypoczynku zimowego od pocz. XIX w., po I woj. świat. także letniego; obecnie około 10 mln turystów rocznie, gł. z Europy Zach. i USA; liczne porty jachtowe, kąpieliska; kasyna gry; gł. ośrodek: Nicea, Antibes, Cannes, Saint-Tropez; uprawa drzew owocowych, winorośli i kwiatów ozdobnych.
NICEA PROWANSJA RIWIERA FRANCUSKA SAINT-TROPEZ ANTIBES CANNES CÔTE D'AZUR LAZUROWE WYBRZEŻE

WYBRZEŻE NIEWOLNICZE

nazwa części wybrzeża afrykańskiego nad zatoką Gwinejską, obecnie należące do zach. Nigerii, Beninu i Togo; w XVI-XIX w. gł. teren wywozu niewolników.
GWINEJSKA ZATOKA

wybrzeże płaskie

wybrzeże, w którym nadmorską część lądu tworzy równina. Powstaje przez wynurzenie dawnego dna morskiego strefy przybrzeżnej.

wybrzeże klifowe

wybrzeże, w którym ląd opada ku morzu stromymi, często urwistymi stokami - klifami.

wybrzeże dalmatyńskie

typ wybrzeża, charakteryzujący się występowaniem wysokich półwyspów i wysp równoległych do linii brzegowej lądu stałego, oddzielonych głębokimi zatokami i przesmykami. Powstaje przez zalanie obszaru górskiego, tworzonego przez równoległe do siebie grzbiety i obniżenia. Nazwa pochodzi od ukształtowania wybrzeża w Dalmacji (Chorwacja).

Lazurowe Wybrzeże

wsch. część śródziemnomorskiego wybrzeża Francji, od okolic Marsylii po granicę z Włochami; dł. około 250 kmiasto wybrzeże urozmaicone, górzyste, liczne zatoki. Region turystyczny o światowym znaczeniu; gł. miasto: Nicea, słynne kąpieliska Cannes, St. Tropez, Monako.

wybrzeże riasowe

wybrzeże na skraju obszaru górskiego (ale nie zlodowaconego) lub wyżynnego, rozciętego przez głębokie doliny rzeczne (ria) będące obecnie zatokami. Mogą one sięgać dziesiątki km w głąb lądu, przeważnie zachowując kierunek prostopadły do generalnego przebiegu wybrzeża. W. r. powstaje przy obniżaniu lądu lub podnoszeniu poziomu wód morskich. Jest charakterystyczne dla zach. wybrzeży Irlandii, Bretanii, Portugalii.