1. Boss Lewis ur. 26 X 1846, Providence, zm. 5 X 1912, Albany, astronom amerykański; dyr. obserwatorium astr. w Albany; katalogi ruchów własnych gwiazd, między innymi Preliminary General Catalogue (6188 gwiazd).
  2. loa loa Loa loa, nicień pasożytujący głównie w tkance podskórnej człowieka; dł. do 7 cm; rozpowszechniony w niektórych krajach tropik.; wywołuje chorobę z grupy filarioz (loaozę).
  3. putto szt. plast. element dekoracyjny w postaci małego, nagiego, pulchnego chłopca; częsty w rzeźbie i malarstwie, począwszy od renesansu.

Euler Leonhard

, ur. 15 IV 1707, Bazylea, zm. 18 IX 1783, Petersburg, szwajcarski matematyk, fizyk i astronom; profesor AN w Petersburgu i Berlinie; członek Towarzystwa Królewskiego w Londynie; prace (około 900) między innymi z analizy matematycznej, teorii liczb, teorii grafów i geometrii, także optyki, mechaniki płynów, nawigacji.

Bleuler Eugen

ur. 30 IV 1857, Zollikon k. Zurychu, zm. 15 VII 1939, tamże, psychiatra szwajc.; profesor uniw. w Zurychu; wprowadził nowe pojęcia i metody do psychiatrii; prace nad schizofrenią.

ciąg Eulera

mat. ciąg o wyrazie ogólnym an = n2 – n + 41; 40 początkowych wyrazów tego ciągu to liczby pierwsze, dopiero wyraz a41 jest liczbą złożoną.

Euler Ulf Svante

ur. 7 II 1905, Sztokholm, zm. 9 III 1983, tamże, fizjolog szwedz.; profesor Król. Karolińskiego Inst. Med.-Chirurgicznego w Sztokholmie; odkrycia dotyczące mediatorów uwalnianych na zakończeniach nerwowych; 1970 Nagroda Nobla.

Euler-Chelpin Hans Karl August

ur. 15 II 1873, Augsburg, zm. 6 XI 1964, Sztokholm, biochemik szwedz., pochodzenia niemieckiego; profesor uniw. w Sztokholmie; badania nad enzymami, witaminami i rozkładem sacharydów; między innymi odkrył koenzym NAD; 1929 Nagroda Nobla.

Eulera kąty

trzy kąty służące do określania położenia bryły sztywnej względem osi nieruchomego układu współrzeka w przypadku, gdy stały nieruchomy punkt bryły sztywnej pokrywa się z pocz. tego układu.

Eulera koła

log. wykresy dotyczące wnioskowania bezpośredniego i sylogistyki, ukazujące stosunki zakresowe między podmiotem a orzecznikiem (nazwami) za pomocą kół.

Eulera prawo

ciśnienie działające w dowolnym punkcie nieruchomego płynu nie zależy od orientacji powierzchni przechodzącej przez ten punkt.

Eulera równania ruchu obrotowego

dynamiczne i kinematyczne równania ruchu obrotowego bryły sztywnej wokół jej środka masy lub punktu nieruchomego.

Eulera równanie ruchu płynu

w mechanice płynów podstawowe równanie ruchu płynów nielepkich i nie przewodzących ciepła.

Eulera twierdzenie o wielościanach

mat.: między liczbą wierzchołków wielościanu prostego (W), liczbą jego krawędzi (K) oraz liczbą jego ścian (S) zachodzi następujący związek: W – K + S = 2.

Eulera wzór

techn. wzór określający siłę kryt. Fkr przy wyboczeniu pręta smukłego: , gdzie E moduł Younga, d długość pręta, I osiowy moduł bezwładności, n współczynnik zależny od sposobu zamocowania pręta.

Eulera–Lagrange’a równania

mat. równania różniczkowe wyrażające warunek konieczny na to, by spełniająca je funkcja była punktem kryt. (w szczególności: minimum lub maksimum) funkcjonału określonego za pomocą całki (np. długości krzywej, energii, działania).
funkcjonał

Frank Leonhard

ur. 4 IX 1882, Würzburg, zm. 18 VIII 1961, Monachium, pisarz niemiecki; 1933–50 na emigracji; czł. Niem. Akad. Sztuki; w powieściach i opowiadaniach krytyka stosunków społ. (Banda zbójecka), protest przeciw wojnie i neonazizmowi (Chłopcy z Würzburga); autobiografia.

Leonhardt Gustav

ur. 30 V 1928, ’s-Graveland, hol. klawesynista, organista i dyrygent; zał. zespół Leonhardt Consort; ceniony wykonawca muzyki epoki baroku.

Schäuffelein Hans Leonhard

ur. około 1482, Norymberga(?), zm. między 1538 a 1540, Nördlingen, niem. malarz i drzeworytnik; kompozycje rel. i alegoryczne, portrety, liczne drzeworyty, ołtarze (w Nördlingen).

EULER Leonhard

(1707-83) matematyk i fizyk szwajcarski, jeden z twórców nowoczesnej matematyki; studiował w Bazylei, od 1727 przebywał w Petersburgu (od 1730 prof. uniw. tamże); 1733-41 prof. uniw. w Bazylei, 1741-66 prof. Akad. Nauk w Berlinie (od 1759 jej faktyczny kierownik), następnie ponownie prof. uniw. w Petersburgu; czł. szeregu tow. naukowych, między innymi Royal Society; napisał ponad 900 prac (w tym około 550 z matematyki), choć od 1738 nie widział na prawe oko, a 1766 prawie utracił wzrok w drugim (prace dyktował synowi i uczniom); zajmował się między innymi teorią liczb, fizyką matematyczną, geometrią różniczkową, rachunkiem wariacyjnym; jest autorem szeregu twierdzeń i wzorów stosowanych do dziś.
HYDRODYNAMIKA GRAFÓW TEORIA KINEMATYKA PETERSBURSKA AKADEMIA NAUK POISSONA-EULERA CAŁKA RIEMANNA FUNKCJA RÓŻNICZKOWY RACHUNEK SZEREGI NIESKOŃCZONE TRYGONOMETRIA TRYGONOMETRYCZNE FUNKCJE TRYGONOMETRYCZNE SZEREGI UŁAMKI CIĄGŁE ALEMBERTA PARADOKS ANALIZA MATEMATYCZNA EULERA-MASCHERONIEGO STAŁA EULERA PRAWO

EULERA WZORY

(fiz.) wzory opracowane przez L. Eulera, posiadają liczne zastosowania praktyczne: (mechanika) wzór do wyznaczania siły krytycznej Fkr , przy której pręt prostoliniowy ściskany tą siłą wzdłuż swej osi geometrycznej ulega wyboczeniu: gdzie: l - długość pręta, J - moment bezwładności poprzecznego przekroju pręta, E - moduł Younga, n - współczynnik uwzględniający sposób zamocowania pręta.
MECHANIKA

EULERA WZORY

(mat. 1) wzory opracowane przez L. Eulera, posiadają liczne zastosowania praktyczne: (mat.) wzór wyrażający związek między funkcją trygonometryczną i funkcją wykładniczą: eiz = cos z + i sin z, , gdzie: z - liczba zespolona (z = x + iy).
LICZBY ZESPOLONE TRYGONOMETRYCZNE FUNKCJE

EULERA FUNKCJE

(mat. 2) funkcja specjalna oznaczona symbolem Γ(z), nazywana funkcjΉ Γ Eulera, bκdąca uogólnieniem silni n!, wyrażona w dziedzinie zespolonej za pomocą całki Eulera drugiego rodzaju: lub wzoru Eulera-Gaussa: gdzie: n = 1, 2, ..., a z - liczba zespolona. Funkcja Γ(z) naleΏy do najważniejszych funkcji w analizie mat.; stosowana jest zarówno w teorii, jak i w obliczeniach technicznych.
ANALIZA MATEMATYCZNA

EULERA KOŁA

(logika) wykresy stosowane w nauczaniu logiki; obrazują za pomocą kół stosunki zakresu podmiotu do zakresu orzecznika.
LOGIKA

EULERA KĄTY

trzy kąty φ, ψ i θ służące do określania położenia ruchomego układu współrzędnych O x''' y''' z''' względem nieruchomego układu współrzędnych Oxyz o wspólnym z nim początku i jednakowej skrętności. K.E. uzyskuje się poprzez kolejne obroty układu ruchomego względem ukł. odniesienia, a mianowicie: 1. kąt φ przez obrót układu Oxyz wokół osi z: osie x i y znalazły się w położeniu pośrednim x' i y', oś z nie zmieniła położenia, z = z'; 2. kąt ψ przez obrót układu Ox'y'z' wokół osi x': oś y' przyjęła nowe położenie pośrednie y'', a oś z = z' przesunęła się do położenia z'', które jest już położeniem ostatecznym, z'' = z''', oś x' nie zmieniła swego położenia x' = x''; 3. kąt θ przez obrót układu Ox''y"z'' wokół osi z'' = z''': oś x" przemieściła się w położenie ostateczne x''', a oś y" w położenie ostateczne y'''. K.E. służą w mechanice do badania ruchu kulistego ciał (ruch ciała, gdy jeden z jego punktów jest nieruchomy).


KĄT MECHANIKA WSPÓŁRZĘDNE UOGÓLNIONE

EULERA LICZBY

(mat.) liczby całkowite En występujące w rozwinięciu funkcji 1/cosh x w szereg potęgowy zwany szeregiem Maclaurina: ; np. E0 = 1, E1 = 0, E2 = -1, E3 = 0, ...

EULER Ulf Svante von

(1905-83) fizjolog szwedzki; prof. Król. Karolińskiego Inst. Med.-Chirurgicznego w Sztokholmie; 1970 nagroda Nobla za zbadanie mediatorów uwalnianych na zakończeniach nerwowych, a także za odkrycie mechanizmów ich uwalniania oraz unieczynniania.
KATZ NOBLA NAGRODA SZTOKHOLM AXELROD Julius

cykl Eulera

cykl w grafie spójnym, który przechodzi przez kazda krawedz grafu dokladnie jeden raz, przy czym dopuszcza sie, aby ten sam wierzcholek byl odwiedzany wiecej niz jeden raz.

EULERA FUNKCJE

(mat. 1) funkcja specjalna β, zwana funkcjΉ Eulera określona wzorem: , gdzie p i q są liczbami zespolonymi o częściach rzeczywistych większych od zera.
LICZBY ZESPOLONE

Euler, Leonhard

(1707-1783) szwajcarski matematyk, fizyk i astronom, prof. uniw. w Petersburgu, członek licznych towarzystw naukowych. Autor bardzo wielu prac głównie z dziedziny matematyki i jej zastosowań np. w zagadnieniach mechaniki i hydrodynamiki.

EULERA PRAWO

w mechanice płynów prawo sformułowane 1755 przez L. Eulera: w cieczy pozostającej w spoczynku wielkość ciśnienia wywołanego siłami powierzchniowymi i objętościowymi, działającego na element płaski znajdujący się w dowolnym punkcie objętości cieczy, nie zależy od orientacji tego elementu w przestrzeni.
MECHANIKA PŁYNÓW EULER Leonhard CIECZ CIŚNIENIE

EULER-CHELPIN Hans Karl von

(1873-1964) szwedzki chemik organik i biochemik pochodzenia niem.; prof. uniw. w Sztokholmie; wyjaśnił udział enzymów w fermentacji sacharydów; odkrył i zbadał koenzym NAD, udowodnił, że beta-karoten jest prowitaminą witaminy A, próbował ustalić budowę witaminy C; 1929 nagroda Nobla.
FERMENTACJA KOENZYMY NOBLA NAGRODA PROWITAMINY SZTOKHOLM WITAMINA A WITAMINA C ENZYMY CUKRY

EULERA-MASCHERONIEGO STAŁA

liczba (oznaczana C) wyrażona jako granica ciągu: wprowadzona do analizy mat. 1740 przez L. Eulera, który obliczył jej wartość z dokładnością do sześciu miejsc dziesiętnych po przecinku; 1790 L. Mascheroni obliczył ją z dokładnością do 32 miejsc.
ANALIZA MATEMATYCZNA EULER Leonhard CIĄGI

EULERA TWIERDZENIE O WIELOŚCIANACH

(mat.) jeżeli s, k, w oznaczają odpowiednio liczbę ścian, krawędzi i wierzchołków wielościanu wypukłego, to s - k + w = 2. Twierdzenie to ma zastosowanie m. in. w krystalografii.
KRYSTALOGRAFIA WIELOŚCIAN