1. wojski w Polsce od XIII w. urzędnik odpowiedzialny za spokój i bezpieczeństwo w województwie lub ziemi, gdy szlachta wyruszała na wojnę z wojewodami i kasztelanami; od XV w. honorowy urząd ziemski.
  2. monitor komputerowe urządzenie peryferyjne służące do wyświetlania obrazów (tekstu, grafiki) na ekranie kineskopowym lub ciekłokrystalicznym.
  3. ciecz przechłodzona ciecz o temp. niższej od jej temp. krzepnięcia.

Aharonova–Bohma efekt

fiz. dodatkowy efekt interferencyjny dla cząstek naładowanych wywołany wpływem elektrodynamicznego potencjału wektorowego na ich funkcję falową.

Beerbohm Henry Maximilian

Sir , ur. 24 VIII 1872, Londyn, zm. 20 V 1956, Rapallo (Włochy), angielski pisarz i karykaturzysta; fantastyczno-satyr. powieść z życia studentów w Oksfordzie Zulejka Dobson, parodie stylów lit. współcz. pisarzy; karykatury.

Frohman

amer. menedżerowie teatr., bracia: (1860–1915), 1893 zał. Empire Theatre, kierował kilkoma teatrami w Nowym Jorku i Londynie, w których występowali wybitni aktorzy, między innymi: M. Adams, A. Daly, E. Barrymore.

Grohmanowie

rodzina przemysłowców łódz., pochodzenia niemieckiego: (1862–1939), także bankowiec, współzał. Lewiatana.

Ohm George Simon

, ur. 16 III 1787, Erlangen, zm. 7 VII 1854, Monachium, fizyk niemiecki; profesor politechniki w Norymberdze i uniw. w Monachium; prace gł. z zakresu elektryczności (1826–27 sformułował i uzasadnił teoretycznie tzw. prawo O.) i akustyki.

Ohma prawo

napięcie elektr. U na końcach odcinka przewodnika (gałęzi obwodu elektr. niezawierającej źródeł energii) jest proporcjonalne do natężenia prądu elektr. I płynącego przez ten przewodnik: U = RI, gdzie R jest oporem elektrycznym; podane 1826 przez G.S. Ohma; dla obwodów prądu przemiennego - formułowane w postaci uogólnionej.

Rohmer Eric

ur. 21 III 1920, Tulle, fr. reżyser film.; współtwórca Nowej Fali; dramaty psychol. (Moja noc u Maud).
Nowa Fala

Sohm Rudolf

ur. 29 X 1841, Rostock, zm. 16 V 1917, Lipsk, prawnik niemiecki; profesor uniw. we Fryburgu Bryzgowijskim, Strasburgu i Lipsku; historia prawa; jeden z twórców niem. kodeksu cywilnego (1896); znawca prawa rzymskiego i kośc.; Instytucje, historia i system rzymskiego prawa prywatnego.

Ohma prawo

natężenie prądu stałego I płynącego przez przewodnik jest wprost proporcjonalne do różnicy potencjałów U panujących na jego końcach, a odwrotnie proporcjonalne do jego oporu R, I = U/R. Równanie to można przedstawić w innej formie: E = ρj, gdzie E - natężenie pola elektrycznego, ρ - oporność właściwa, j - gęstość prądu. Istnieje również odpowiednik prawa Ohma dla prądu zmiennego: U = IZ, gdzie Z - oporność zespolona równa R+iX. Jeśli w obwodzie prądu zmiennego o częstotliwości ω pojemność C i indukcyjność L połączone są szeregowo, to X = ωL - 1/ωC.

Zob. też zawada.

GROHMANOWIE

rodzina łódzkich przemysłowców-włókniarzy pochodzenia niemieckiego; TRAUGOTT KAROL (1785-1874), zał. w Zgierzu 1827 manufakturę bawełnianą, 1845 w Łodzi przędzalnię bawełny; LUDWIK (1826-89), syn Traugotta K., wprowadził jedną z pierwszych w Łodzi maszyn parowych; HENRYK KAROL (1862-1939), syn Ludwika, 1899 wskutek trudności finansowych przekształcił firmę w Tow. Akcyjne; 1905 wielki strajk w jego zakładach krwawo stłumiło wojsko i policja; był działaczem Centralnego Związku Polskiego Przemysłu, Górnictwa, Handlu i Finansów.
ŁÓDŹ WŁÓKIENNICTWO BAWEŁNA

OHM

Georg Simon (1787-1854) fizyk niem., prof. politechniki w Norymberdze i uniw. w Monachium; autor prac na temat elektryczności, 1826-27 twórca tzw. prawa Ohma, podstawowego prawa opisującego przepływ prądu elektr.; w zakresie akustyki badał wrażenia słuchowe wywołane drganiami harmonicznymi i zdolność ucha do rozkładu dźwięku na składowe sinusoidalne.
MONACHIUM OHMA PRAWO OM AKUSTYKA ELEKTRYCZNOŚĆ NORYMBERGA

ROHMER

Eric, właśc. Jean-Marie Maurice Scherer (ur. 1920) reżyser franc. współtwórca "nowej fali", z Godardem zał. pismo "La gazette du cinema", a w 1957-63 kierował wpływowymi "Cahiers du cinema"; jeden z najoryginalniejszych twórców, orędownik kina antynarracyjnego, mistrz introspekcji; od 1950 realizuje filmy dla publiczności elitarnej, statyczne i wystylizowane, stanowiące rodzaj dyskursu filozoficznego, połączonego z analizą psychologiczną; dwa cykle: Opowieści moralne oraz Komedie i przysłowia, obejmują między innymi filmy Moja noc u Maud (międzynarodowy sukces), Miłość po południu, Kolano Klary (Grand Prix w San Sebastian), Paulina na plaży, Le rayon vert (Grand Prix w Wenecji), Opowieść zimowa (nagroda FIPRESCI w Berlinie), Letnia opowieść.


GODARD FRANCUSKA SZTUKA ROHMER

SOHM

Rudolf (1841-1917) niemiecki historyk prawa, znawca prawa rzym. i kościelnego; prof. uniw. we Fryburgu Bryzgowijskim, Strasburgu i Lipsku; 1896 jeden z twórców niem. kodeksu cywilnego; Instytucje, historia i system rzymskiego prawa prywatnego, Kirchenrecht.
PRAWO RZYMSKIE

HOHMANN

Walter (1880-1943) niemiecki pionier astronautyki, specjalista w dziedzinie mechaniki lotu kosmicznego; 1925 w książce Die Erreichbarkeit der Himmelskorper (Możliwość osiągnięcia ciał niebieskich) przedstawił pierwsze wyliczenia dotyczące trajektorii lotów międzyplanetarnych i wskazał najbardziej osczędny energetycznie wariant przelotu po torze w kształcie elipsy.
ASTRONAUTYKA

BÖHM Karl

(1894-1981) dyrygent austriacki; kierował orkiestrami w Niemczech (Darmstadt, Hamburg, Drezno), od 1957 dyrygent Metropolitan Opera w Nowym Jorku oraz orkiestr festiwalowych w Bayreuth; wybitny interpretator dzieł W.A. Mozarta, A. Brucknera, R. Straussa.
METROPOLITAN OPERA BRUCKNER Anton

OHMA PRAWO

podstawowe prawo dla obwodów z prądem elektr.; natężenie I stałego prądu elektr. płynącego przez przewodnik, na którego końcach występuje napięcie elektr. U jest wprost proporcjonalne do tego napięcia: I = U/R (lub U = I∙R), gdzie R jest oporem elektr. tego przewodnika; dla obwodu zamkniętego z siłą elektromotoryczną E prawo to przybiera postać E = R∙I; analogiczne prawo dla obwodów magnetycznych ma postać Φ = F/Rm , gdzie Φ - strumieρ magnetyczny, F - siła magnetomotoryczna, Rm - opór magnetyczny.
NAPIĘCIE ELEKTRYCZNE OBWÓD ELEKTRYCZNY OBWÓD MAGNETYCZNY OHM OPÓR ELEKTRYCZNY OPÓR MAGNETYCZNY PRĄD ELEKTRYCZNY

RÖHM

Ernst (1887-1934) przywódca hitler. bojówek o nazwie SA; po I woj. świat. jako oficer Reichswehry tworzył zakamuflowane organizacje paramilitarne; 1920 wstąpił do NSDAP i organizował jej bojówki; po puczu monachijskim relegowany z wojska, po przejściowych konfliktach z Hitlerem objął funkcję szefa sztabu Sturm-Abteilungen (SA); odegrał kluczową rolę w przejęciu władzy przez nazistów, kierując zmasowanym terrorem wymierzonym w ich przeciwników; 1933 w ponownym konflikcie z Hitlerem na tle socjalnych aspektów ruchu i stosunku do armii, którą chciał podporządkować SA; zamordowany podczas tzw. nocy długich noży.
NSDAP SA

BÖHM-BAWERK Eugen

von (1851-1914) austriacki ekonomista liberał; prof. uniw. w Innsbrucku i Wiedniu; kilkakrotnie minister finansów; od 1911 prezes Austr. Akad. Nauk; wspólnie z C. Mengerem i F. Wieserem tworzył tzw. austriacką szkołę ekonomiczną; prace na temat teorii kapitału, teorii procentu, krytyka ekonomii marksistowskiej.
EKONOMIA

WOHMANN

Gabrielle (ur. 1932) pisarka niem. z Grupy 47; powieści i opowiadania o komplikacjach dnia powszedniego i wyborach życiowych zwykłych ludzi; słuchowiska, scenariusze, eseje.
GRUPA 47

BEERBOHM Max Henry

sir (1872-1956) pisarz, satyryk i karykaturzysta ang.; autor fantastyczno-satyrycznej powieści z życia Oksfordu Zulejka Dobson oraz utworu A Christmas Garland zawierającego parodię między innymi stylów Conrada, Kiplinga, Shawa, Wellsa.
TREE ANGIELSKA LITERATURA

Ohm, Georg Simon

(1787-1854) fizyk niemiecki. W 1828 sformułował i teoretycznie uzasadnił tzw. prawo Ohma. Zajmował się badaniem zjawisk elektrycznych i akustycznych.